الشيخ البهائي العاملي

566

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

فصل سوم در شريك شدن و آن جمع شدن حقوق چند مالك است در يك چيز . و اسباب شركت چهار چيز است : اوّل : ميراث . دوم : خريدن . [ 1 ] سوم : ممزوج كردن دو جنس متّفق به حيثيّتى كه هرگاه ممزوج سازند از يكديگر مميّز نشوند ، خواه مزج اختيارى باشد و خواه غيراختيارى . [ 2 ] چهارم : جمع كردن چند كس چيزى را . و اقسام شركت نيز چهار است : اوّل : شركت اموال . دوم : شركت ابدان در آنچه كسب كنند با اتّفاق يكديگر در كسب . سوم : شركت مفاوضه ، و آن چنان است كه دوكس با يكديگر قرار دهند كه در آنچه كسب كنند شريك باشند ، و در آنچه نقصان بديشان رسد - چون غرامت جراحتى كه بركسى زنند - بر هردو باشد . چهارم : شركت وجوه ، و آن چنان است كه دو مفلس [ 3 ] يك متاعى را به نسيه

--> [ 1 ] و نحو آن مثل آنكه با هم اجاره كنند يا قبول هبه كنند . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 2 ] مثل اين‌كه به چيزى مزج شوند يا اين‌كه از باب اشتباه يا از روى غصب مزج شوند ، مثل مزج به روغن يا شيره به شيره با فرض اتّفاق آنها تميز ممكن نباشد و بالنسبة يا به اجناس ديگرى از مثليّات ، زيرا كه مزج در قيمى سبب شركت نمىباشد بنابر وجهى مزج نباتى با نبات ديگرى سبب شركت نمىشود ، پس از باب مشتبه شدن با هم ديگرى مىباشد ، پس هرگاه شركت را طالب باشند به حسب آن مقدارى كه شركت را خواهش دارند با هم ديگر صلح كنند . ( نخجوانى ) [ 3 ] هرگاه با هم يك متاع بخرند مانعى ندارد ، بلكه شركت وجوه چنان است كه با هم قرار دهندكه هر يك هرچه بخرند در نفع و نقصان آن شريك باشند . ( دهكردى ، يزدى )